Суусамыр: Карантин чаралары күчөтүлдү

Суусамыр айыл аймагында коронавирустун алдын- алуу боюнча иштер күчөтүлүп, иш- чаралар аткарыла баштады. Карантин жарыялангандан баштап, Суусамыр айылынын кире бериши тосулуп, айылдагы ыктыярчы жаштар кирип- чыккан жүргүнчүлөрдү көзөмөлдөсө, бүгүнтөн баштап, Бишкек- Ош жолунан Суусамырга кайрылган бурулушка блок постту коюшту. Эми айылга кирип- чыгуу кыймылы толугу менен токтотулат. Continue reading

Суусамыр: Демөөрчү муктаждарга азык- түлүк таратты

Бүткүл дүйнө боюнча болуп жаткан коронавируска карата карантин болушу ар бир үй- бүлөгө оорчулук абалды алып келүүдө. Жумуштар токтоп, пландаштырылган иш-чаралар өтүлбөй калышы, базарлардын жабылышы, жана соода-сатыкка чектөөлөрдүн киргизилиши ар бир үй- бүлөнүн бюджетине терс таасирин тийгизип жатат. Мындай оорчулукту Суусамыр айылынын жашоочулары да сезе баштады. Азык- түлүктөрдүн баасы жогорулап, айылдык дүкөндөрдө ун, суу май, кумшекер сыяктуу азыктар текчелерде азайгандан азаюуда. Мына ушундай оор абалда эл арасынан чыккан демөөрчүлөр кайрымдуулук кылып, жаштар ыктыярдуулук менен жолго постторду коюп, кезек менен айылга кирген-чыккандарды дыкат иликтеп, өз элине жардамын аябаган да учурлар аз эмес. Continue reading

Нике күбөлүктүн үй-бүлөнүн бекемделүүсүндө мааниси чоң

Мамлекеттик каттоо борборунун маалыматына таянсак өткөн жылы өлкө боюнча дээрлик 50 миң нике катталган. Тилекке каршы, алардын ичинен 11 миң үй-бүлө ажырашкан. Бул сандык көрсөткүчтөр, мыйзамдуу түрдө никеге туруп, мыйзамдуу ажырашкандар тууралуу. Бирок биз билбеген, шарият жолу менен нике кыйдырып, нике күбөлүгүн албай, үй-бүлө катары жашаган жарандар миңдеп саналат. Мындай үй-бүлөлөрдө түшүнбөстүк, шек саноо, ишенбестик жана башка көйгөйлөр жаралышы мүмкүн.

      1. Суусамыр_фм Нике куболугунун мааниси чон

“Данэль” коомдук уюмунун төрайымы Токтошева Айнура Майрамбековна, 5 жыл Жогорку сотто эмгектенген. Ал нике күбөлүгү жубайлардын жашоосунда маанилүү экендигин, көп учурда маселе чечүүдө кереги тийээрин айтты:

Continue reading

Аталар да алимент алууга укуктуу

Эксперттер бүгүнкү күндө эркектерге карата да тенсиздик коомдо бар экенин билдирип келишет. Биз айтып жаткан алимент маселесинде дагы бала энеси менен калган учурда алимент өндүрүлгөн учурлар басымдуу болуп, бирок баланы атасы багып калган учурда аялы алимент төлөгөн учурлар дээрлик жокко эсе.

      Аталар да алимент алууга укуктуу, сюжет Суусамыр фм

Continue reading

Аудио: Кыргыз тойлору реформага муктаж болуп калдыбы?

Учурда жылы бою байма- бай болуп келген тойлорго эл кандай мамиле жасап калды?
Айрыкча күз мезгилиндеги тынымсыз келген чакыруу билеттер, чакыруу колуна тийген ар бир адамдын реакциясы, ой-жүгүртүүсү, тойго даярданып баруусу жана албетте, канча кошумча беришим керек деген санаасы ар бир конокко маалым болушу керек.
Тойлорго жумшалган ашыкча каражаттар, тамак-аштар жана куру намыс үчүн карызга батуу. Кыргыз тойлору реформага муктаж болуп калдыбы?
«Таберик» кыргызча аудио подкастынын биринчи чыгарылышы кыргыз тойлору тууралуу даярдалды.
Ушул теманы ачып берүүдө тамада, чыгармачыл инсан, ырчы жана төкмө акын Талант Асаналиев маек курду. Подкастты даярдаган Айзада Калканбекова.
Толугу менен төмөндө уга аласыз. Бөлүшүп жана пикир калтырууну унутпаңыз.

«Таберик» подкасты «Сорос- Кыргызстан» фондунун колдоосу менен даярдалды. Мазмундагы ой-пикирлер фонддун көз карашын чагылдырбайт.

Каада-салтты талкуулаган «Таберик» подкасты чыга баштады

Кыргыз элинде ата- бабалардан таберик катары калган салт- санаалар учурда кандай нукка бурулуп, өзгөрүүгө дуушар болуп жатат. Жылы бою биринин артынан бири кафе- ресторандарда өткөрүлгөн тойлордон эл тажадыбы? Бирок тажаганы менен аргасыз барууга тийиш, анткени “алмайдын бермейи бар” деген сөз бар. Кимге канча кошумча кошуп, канча жолу тоюна барсаң, ал адам ошону сөзсүз кайтарып бериши керек. Мындай эсептешүү учуру болуп жатканда чын дилден элден бата тилеп же бата берүү салты артка калтырылгандай… Continue reading

Бир адамдан бир китеп, максатына окуп жет

22-февраль, Кожомкул айылында айтылуу «Бир адамдан бир китеп» долбоорунун алкагында айылдык китепкананын ачылышы аземи болду. Алгач чакан иш-чара менен башталып, жетекчилер тарабынан сөз сүйлөндү. Андан тышкары долбоорго активдүү катышкан жана салым кошкон инсандарга ыраазычылык кат тапшырылып, жаш жазуучу Алманбет уулу Нуржигиттен чакан китептер белекке берилди.


Continue reading

Аталар да бала багуу үчүн декреттик өргүүгө чыкса болот

Кыргызстанда бала багуу үчүн декреттик өргүүгө аталар да чыга алат, бирок айлык акысы сакталбайт. Серепчилердин маалыматында өлкөдө 90% аталар бала багуу үчүн декреттик өргүүгө каалоолору бар экендигин билдиришкен.

      Аталар да декреттик оргууго чыга алат

Бириккен Улуттар уюмунун балдар фонду (ЮНИСЕФ) ар кайсы өлкө бийликтерине, үй-бүлөөлүк кызыкчылыктарды камтыган улуттук стратегияларды, анын ичинде эне жана атанын бала багуу үчүн акылуу өргүүсүн көзөмөлдөөгө чакырган.


Самат Аргымбаев, айыл тургуну
“Бул тууралуу билчимин, бирок биздин өлкөдө колдонулабы билбейм. Бирок эми азыр 21-кылым, бардык нерсе мүмкүн. Менин чыгайын деген оюм жок.”


Койсун Бейшенбаева
“Так маалыматым жок, бирок бар экендигин уккам. Көз карашым түз жана муну жандандырып, ишке ашырса деп ойлойм.»


Бакыт Ажыгулов, айыл тургуну
“Эркек киши шартка байланыштуу декретке чыгам десе аны алууга толук укугу бар. Муктаж болсо алганга көз карашым түз эле.”

“Жок бул боюнча маалыматым жок экен. Бирок бала экөөнө тең таандык болгондуктан чыкса болот го.” Минара Шайлообекова

Бул Суусамыр айыл тургундарынан алынган сурамжылоо.Мыйзам боюнча мүмкүнчүлүк бар экенине карабастан, Кыргызстанда эркектер декреттик өргүүгө дээрлик чыкпайт. Сурамылоодо уккандай кээ биринин мындай мыйзамдын бар экендигинен кабары да жок, себеби айрым мекемелер кызматкерлерине баланы багууга байланыштуу эмгек өргүү тууралуу маалымат бербейт.

Жогорку Кеңештин вице-спикери Аида Касымалиева эркектерди мыйзамды туура түшүнүп, аны колдонууну сунуштайт:

“Мыйзамды колдонгон бирин-серин гана малекет кызматкерлерин байкадым. Мунун себеби эркектер, аялдын ролун аткарып каласың дегенден уялышат. Мыйзамдын мазмуну өтө жакшы, өз балаңа өзүң тарбия берип, жанында бол дегендик. Эркектер мыйзамдын маңызын жана үй-бүлөөнүн маанисин түшүнүп, уялбастан мыйзамды колдонусу керек.”

Кыргыз Республикасынын эмгек кодексинин 137-беренесинде бала багуу үчүн декреттик өргүүнү эне жана ата гана эмес, чоң ата, чоң эне жана баланы кароого милдеттенме алган ар бир жаран алууга укуктуу экендиги жазылган. Гендердик эксперт Бакен Досалиева айтылып жаткан маселе тууралуу көрүнүштөргө токтолуп, мыйзамды колдоорун билдирди:


“Мыйзамды билип туруп декреттик өргүү албаган аталар балким намыстанаттыр, бирок бул намыс эмес. Балага эненин мээрим эле эмес атанын да тарбиясы керек. Мисал катары, мамлекеттик салык кызматында иштеген жигит, аялы эл аралык уюмда иштегендиктен, баласын карап отуруп калды. Анткени аялынын алган маянасы алардын ипотекасын төлөөгө жетиштүү болчу.”

Айта кетчү нерсе жубайлардын экөө тең мамлекеттик кызматкер болсо, эмгек өргүүгө атасы чыккан учурда апасына мындай мүмкүнчүлүк берилбейт.

Даярдаган: Зыйнат Самар кызы

Туура эмес тарбиянын кеспети жаман

Мамлекет үй-бүлөөдөн куралат. Мамлекеттин күчтүү болуусу да мына ошол үй-бүлөөдөн, анын ичиндеги тарбиядан көз каранды. Тарбия берүүдө үй-бүлөө мүчөлөрүнө карата ар кандай гендердик өзгөчөлүктөр калыптанып, эркек деген күчтүү болот, ал үйдүн кожоюну же кыз деген назик болуусу керек, бирөөнүн келини болот деген сыяктуу бир катар таңуулоо менен тарбия берилип келет.

      Кыз, жана уул балдарды тарбиялоодогу озгочолуктор, Суусамыр_ФМ

“Мени ата-энем ар кандай көнүмүш болуп калган адаттар менен эмес, эркин өстүрүштү. Мен үйлөрдү жыйнаштырып, сыртка чыгып малды тейлеп коюп, залга машыгууга кетчүүмүн. Баскетбол, волейбол ойнойм, андан мурдараак эркин күрөш менен машыгып күрөшкө чыкчуумун. Уйдөгүлөр кыз деген жоош, кылыктуу болот, машыгууларды ташта деп эч качан айтышкан эмес.”
Кылым Намазбекова азыркы тапта жогорку окуу жайда билим алат. Мектепти аяктагандан кийин дене тарбия академиясына тапшырайын деген ойлору болгон.

Continue reading

Аймактарда коронавирусту алдын алуу иштери жүргүзүлүүдө

Суусамыр айылдык ооруканасынын жана айылдык ден соолук комитетинин кызматкерлери, айылдын мектептерин кыдырып, короновирус оорусу тууралуу маалымат берип жатышат.

Сүрөттө Сатынбай Карабеков жана Конушбаев орто мектептери

Ден соолуктун сакчылары, окуучуларга оорунун таралышы, алгачкы белгилерин айтып берип, коргонуу үчүн эмне кылуу керектигин түшүндүрүштү.